top of page

Przyszłość nowoczesnej psychiatrii

Chcąc porozmawiac o oczekiwaniach od leczenia psychiatrycznego nalezy najpierw krotko opisac jego aktualny stan. Skupmy sie na wybranych trzech chorobach – depresji, schizofrenii i otepieniu alzheimerowskim.

W przypadku depresji– leczenie jest raczej przewlekle, rozlozone na lata i czesto nie jest pozbawione dzialan ubocznych. Najczesciej uzywane sa leki z grupy SSRI, SNRI, oraz zwiazki troj -  czeropierscieniowe.

Pacjentowi najczesciej fundujemy leczenie na kilka – kilkanascie lat.

W przypadku schizofrenii – uzywamy neuroleptyki I generacji – obarczone  masywnymi objawami ubocznymi, neuroleptyki II generacji – funkcjonujace lepiej i szybciej, najnowsze neuroleptyki III generacji – na ktorych jest mozliwe uzyskanie funkcjonalnej remisji pacienta przy minimálnych objawach ubocznych.

Jest to leczenie tak naprawde na cale zycie.

Kolejnym  zaburzeniem sa demencje – najczesciej jest leczona demencja w chorobie alzheimerowa.

W przypadku demencji wywolanych innymi czynnikami – np. niedobory – vit B12- mozliwe jest odwrocenie otepienia, priony- podanie odpowiednich przeciwcial cofa zaburzania. Prionowe demencje mozemy wyleczyc za pomoca przeciwcial przeciw prionowych.

Co jednak z choroba Alzheimera?

Tu mamy dwie grupy lekow – leki inhibujace acetyloholinesteraze, oraz memantyna – niekompetycyjny antagonista receptorow NMDA.

Problem z tymi lekami polega na tym, ze po roku – dwoch latách leki te przestaja dzialac i choroba dalej postepuje.

Jakie sa wiec szanse dla przyszlej psychofarmakologii.

Prosze sobie wyobrazic pacienta z ciezka, wieloletnia depresja, niereagujacego na wiekszosc lekow.

Testowane nowe substancje pozwalaja najczesciej w ciagu 2 godzin ukonczyc zaburzenie. Pacjent odzyskuje dobry nastroj, znikaja mysli samobojcze,  polepsza sie energia, koncentracja. Czy sa juz takie leki? Owszem, pierwszy taki lek dostepny w sprzedazy nazywa sie esketamina. Szybko poprawia nastroj, wycofuje mysli samobojcze. Trzeba jednak zabieg podania leku powtarzac. Bada sie teraz  substancje, ktore po ich podaniu trwale zmieniaja konfiguracje synaptyczne powodujac to, ze dalsze podawanie leku staje sie zbedne, poniewaz pacjent wraca do normy.

W przyszlosci leczenie chronicznych depresji moze byc szybsze niz leczenie kataru – bedzie trwalo 2 godziny.

Co w przypadku schizofrenii?

Leczenie dotad koncentrowalo sie glownie na modulacji ( glownie antagonizowaniu) receptorow postsynaptycznych, w tym dopaminowych i serotoninowych. W zwiazku z tym pojawialy sie objawy uboczne, ktore czesto prowadzily do zaprzestania pobierania leku.

Nowe neuroleptyki – czesciowi agonisci ,staraja sie minimalizowac objawy uboczne.

A co, gdyby nagle do synapsy zostalo wyrzucone tyle dopaminy, ile trzeba?

Testowane nowe czasteczki dzialaja glownie na uklady presynaptycze, receptory zewnatrz i wewnatrzkomorkowe, modulujac ilosc dopaminy, ktora pojawia sie w synapsie. Obserwowany efekt jest taki, ze pacjent przestaje miec halucynacje, urojenia, staje sie bardziej otwarty, przyjacielski, zaczyna przylegac do otoczenia. Zapewne bedzie to leczenie tez na cale zycie, ale bez objawow ubocznych przy calkowitej remisji.

Kolejna plaga dzisiejszych czasow – otepienia, w tym otepienie alzheimerowe.

W skrocie polega ono na gromadzeniu sie amyloidu w postaci plytek amyloidowych.

Byly proby zmienienia genotypu w miejscach gdzie jest kodowane bialko amyloidowe, ale objawy uboczne zniechecaly badaczy do dalszych badan.

Trwaja prace nad substancjami , ktore by blokowaly tworzenie sie amyloidu w postaci agregatow plytkowych. Wyniki czesci substancji sa obiecujace. Nie dosc, ze pojedyncze bialka sa sprawnie usuwane przez astrocyty, to poprzez mechanizm agonizmu muskarynowego zaczynaja pacjenci lepiej pamietac.

Wyniki testowanych substancji daja nadzieje, ze w przyszlosci leczenie psychiatryczne bedzie o wiele skuteczniejsze i mniej uciazliwe, jak to jest obecnie.

Psychofarmakologia zmierza nie tylko do uzyskania remisji chorob psychicznych, ale do ich calkowitego wyleczenia, czego juz mozemy doswiadczac u pacjentow w programach klinicznych. A nie oszukujmy sie – aktuale poziomy stresu swiata  realnego i wirtualnego, agresja i wrogosc, czynniki zwiazane ze zla dieta, skazone srodowisko,  beda sie przyczynialy do zwiekszenia w populacji chorob i zaburzen psychicznych.

Na szczescie choroby psychiczne powoli przestaly byc tabu spolecznym – coraz czesciej ludzie traktuja je jak zwykle schorzenia, ktore sie leczy.

Gra toczy sie teraz o to, zeby mozna je bylo bez wiekszego stygmatyzowania pacjentow wyleczyc.

koncepcje schiyofrenii

bottom of page